AC-luxatie (sleutelbeen uit de kom)

Anatomie en functie
Het AC-gewricht is de verbinding tussen het sleutelbeen en het schouderblad. Hoewel het een klein gewricht is, kan een letsel algauw beperkingen geven bij dagelijkse activiteiten en sport.

Oorzaken en klachten
Een AC-luxatie ontstaat meestal door een val op de schouder of op een uitgestrekte arm. Hierbij kunnen de ligamenten rondom het AC-gewricht scheuren, wat leidt tot instabiliteit of zelfs een zichtbare verplaatsing van het sleutelbeen ("piano-toes"-fenomeen). De ernst wordt ingedeeld in verschillende gradaties, van milde verstuiking (graad I) tot volledige ontwrichting met scheuren van meerdere ligamenten (graad III of hoger). Klachten bestaan uit pijn bovenop de schouder, zwelling, verminderde beweeglijkheid en soms een duidelijke bobbel boven het gewricht.

Diagnose en behandeling
De diagnose wordt gesteld op basis van lichamelijk onderzoek en röntgenfoto’s. Behandeling is afhankelijk van de ernst van het letsel. Bij lichte tot matige luxaties (graad I–III) is conservatieve behandeling meestal voldoende: rust, ijs, een draagdoek en kinesitherapie om kracht en functie te herstellen. Bij ernstigere vormen (graad IV–VI), of bij blijvende klachten ondanks revalidatie, kan operatief ingrijpen nodig zijn om de anatomie en stabiliteit te herstellen. Revalidatie speelt in alle gevallen een belangrijke rol bij het herstel van functie.